یکی از سوغاتیهایی که در شهر مشهد بطور مشترک برای اهل خانه  ام خریدم   دیزی سنگی یا بقول ما بیدگلی ها بٌرمه بود.

برمه نوعی دیزو است که از سنگ کوهی  به نام کوهسنگی در ارتفاعات مشهد تهیه و بوسیله هنرمندان حجار تراشیده می شود .

بقول از فروشنده  این سنگ از معجرات آقا امام رضا (ع) است .

دیزی کوهسنگی از جمله صنايع دستي و سوغات شهر مشهد است که قدمت آن به 14  قرن مي‌رسد این دیزی ها از نوعی سنگ به نام سنگ «سرپانتين» ساخته مي‌شود.

سرپانتين» از جمله سنگ‌هايي است كه به دليل جنس نرم  آن هم در ساخت اجسام تزييني و هم ظروف  آشپزخانه استفاده مي‌شود و چون در برابر آتش مقاوم است، پخت ملايم غذا در آن به سهولت انجام می گیرد و غذا را لذيذتر مي‌كند.

سرپانتين واژه‌اي لاتين و به معناي «شكل مار» است؛ چون روي سطح خارجي اين سنگ لكه‌هايي شبيه پوست مار به چشم مي‌خورد به اين نام ناميده شده است.

زمانی که دیزی را خریدم فروشنده طرز استفاده آن را  قبل از پخت غذا به اینگونه برایم شرح داد

1-      ابتدا با دستمال نمدار خاکهای دیزی را گرفته و آن را تمیز می کنید

2-      بعد از تمیز شدن دیزی با دنبه حیوان همه جای آن را چرب کنید

3-      بعد از چرب کردن یک روز تمام در آفتاب بماند تا چربی دنبه خوب بخورد دیزی سنگی برود

4-      برای اولین با ظرف را تا نصفه  شیرمیریزید تا جوش بیایید اگر پرکنید بعد از چوش آمدن شیر سر خواهد رفت .

5-      سپس همه مواد لازم را در دیزی ریخته  ودرب آن را ببیندید

6-      در همه مواقع شعله آتش گاز کم باشد .

طرز تهیه دیزی سنگی  برای پنج تا شش نفر:

گوشت با استخوان وچربی گوسفندی ۵۰۰ گرم  
نخود و لوبیا سفید روی هم یک لیوان

گوجه فرنگی ۲ تا ۳ عدد
لیمو عمانی ۱ تا ۲ عدد
رب گوجه فرنگی ۲ قاشق غذا خورید
پیاز ۲ عدد متوسط
سیب زمینی ۳ عدد متوسط
سیر ۲ حبه بزرگ
نمک و فلفل سیاه و آبلیمو و روغن به میزان دلخواه طرز تهیه
نخود و لوبیا رو از شب قبل خیس کنید و چندین بار آب اونا رو عوض کنید.
گوشت رو در قابلمه بریزید. نخود و لوبیا رو آبکش کنید و به گوشت اضافه کنید. یکی از پیاز ها رو پوست بگیرید و درسته در قابلمه بندازید و آب جوشیده سرد شده روی مواد بریزید و حرارت رو خیلی کم کنید و اجازه بدید تا گوشت و لوبیا بپزه.
توی این مدت کف گوشت رو بگیرید تا ظاهر بدی به دیزی نده.
وقتی گوشت و لوبیا پخت, پوست گوجه ها رو بگیرید و به مواد اضافه کنید. سیب زمینی ها رو هم پوست بگیرید و به همراه لیمو عمانی به مواد اضافه کنید.
اجازه بدید تا دیزی جا بیفته!
یک عدد پیاز باقیمانده رو پوست بگیرید و رنده کنید و به همراه سیر رنده شده, کمی تفت بدید و رب رو
هم به اونا اضافه کرده و تفت داده و به دیزی اضافه کنید.
وقتی دیزی جا افتاد, پیاز درسته رو از ظرف خارج کنید, چربی های گوشت رو جدا کنید و له کنید و به دیزی اضافه کنید تا حسابی روغن پس بده.
نمک و فلفل دیزی رو اندازه کنید . اگر ترشی بیشتری دوست دارید, میتونید اواخر طبخ کمی آبلیمواضافه کنید.
حالا آب دیزی رو از بقیه مواد جدا کنید و همه مواد رو جدا بکوبید و سرو کنید.

چند نکته :

  • اگر مایل بودید که به دیزی آبلیمو اضافه کنید, حتما اواخر طبخ باشه تا ضمن جوشیدن, دیزی شما تلخ نشه.
  • دیزی هر چی بیشتر روی شعله باشه و با حرارت کمتری پخته بشه, جاافتاده تر و خوشمزه تر میشه!
  • رب رو به این دلیل تفت میدیم که بوی خامی اون گرفته بشه و توی غذا خوشرنگ تر هم بشه!
  • نوش جان