منطقه ترکمن نشین ایران بسیار وسیع است میتوان گفت  تمام رشته کوه شرقی البرز مخصوصا از دامنه شمالی آن شروع شده تا منطقه بزرگی از شوروی سابق را تشکیل میدهند

حدود ۲ درصد جمعیت ایران ترکمن هستند که معادل نزدیک به یک و نیم میلیون نفر است. ترکمن‌های ایران بیشتر در جنوب شرقی دریای خزر و در ترکمن‌صحرا و اطراف رودخانه وگرگان ‌رود سکونت دارند. از لحاظ استانی، سکونتگاه‌های ایشان در استان‌های گلستان (بیشتر بخش شمالی استان)، خراسان رضوی (روستاهایی در نوار مرزی شمال استان وتربت جام) و خراسان شمالی (منطقهٔ راز و جرگلان شهرستان بجنورد) پراکنده است. از شهرهای مهم ترکمنان در ایران می‌توان بندر ترکمن، گنبد قابوس، کلاله، آق قلا، گمیشان، مراوه‌تپه و اینچه‌برون را نام برد.

 

 روز دهم مرداد ماه نزدیک ظهر است که به گنبد کاووس یا گنبد قابوس میرسیم هوای شهر گنبد گرم است و من می خواهم هر چه سریع تر استراحتگاهی در نزدیگی برج قابوس پیدا کنم .

 شهر گنبدکاووس در دوران کهن به جرجان معروف بوده و به دليل قرار داشتن در جاده ابريشم از اهميت بسياري در بازرگاني  داشته است. در طول دورانهاي متمادي، هنگام حکمراني سسلسه‌هاي آل زيار و آل بويه، اين شهر پايتخت ايران بوده‌است و از آن دوران برج آجري قابوس که احتمالاً مدفن سلطان آل زياري، قابوس بن وشمگير است، ساخته شده  است که قديميترين ارامگاه  به سبک ترکمانان سلجوقی بوده  است.

 

 ارتفاع برج به 60 متر مي‌رسد و بين سالهاي 1006 تا 1007 ميلادي بنا شده‌است.بعد از دوراني بدليل زلزله شهر گنبد قابوس که نمادي از تمدن اسلامي و جهاني بود با خاک يکسان شده و بعدها بقاياي آن در قسمت شرقيِ شهر گنبد قابوس کشف شد.

شهر کنوني به سال 1305 هجري شمسي، در دوران سلسله پهلوي جهت سکونت عشايرترکمن، به‌دستور رضاشاه  پهلوی بنيان نهاده شد و به سپاس از قابوس بن وشمگير نام آن ‌را گنبد قابوس (که اکنون به گنبد کاووس تغيير يافته‌است) نهادند. نقشه اصلي اين شهر توسط کارشناسان آلماني، مطابق با اصول شهرسازي طراحي شد و از اين رو خيابانهاي متقاطعي داشته و با الگوي شطرنجي فاقد معابر تنگ و قديمي است. گنبد کاووس جزو اولين شهرهاي ايران است که در آن شهرداري قدمت درازي دارد. اين شهر امروزه از شهرهاي زيبا و ديدني استان گلستان محسوب مي‌شود.

 کنار برج قانوس سفره بزرگی می اندازیم زن ها برای ظهر استنبولی  درست کرده اند واز من می خواهد بروم دوغ بخرم من میروم و دوغ شتر می خرم همگی نهار را کنار برج قابوس  می خوریم  چند نفری دوغ شتر دوست ندارند و باز میروم و نوشابه میگیرم .

 روز جمعه است در چند ساعتی که ما در شهر گنبد هستیم حدود ده تا کاروان عروسی دیدیم  که همه دوست داشتند در فیلمبرداریشان برج قابوس مشخص باشد در تمام این کاروانها بعد از ماشین عروس یک ماشین بود که چند جوان با پوشیدن کت و شلوار مشکی در حال شادی و رقص بودند .

بعد از نهار گشتی اطراف برج میزنم و ساعتی بعد به طرف مشهد حرکت می کنیم .